Antje Drijver Palviljoen – Brief naar het College

ADP Dicht

Het is een rare dag voor vrijwilligers en sympathisanten van het Antje Drijver Paviljoen. Vandaag is namelijk bekend geworden dat dit geweldige initiatief de deuren moet sluiten. Het bestuur heeft zojuist een brief op haar website geplaatst gericht aan het College in Utrecht. Deze brief legt de situatie heel duidelijk uit!

De brief

Aan het college van burgemeester en wethouders Van de gemeente Utrecht
Postbus 16200
3500 CE Utrecht

22 augustus 2010

Geacht college,

Bij brief van 18 augustus 2010, met kenmerk HH21005719, is de stichting Zuilen en Vecht gesommeerd de activiteiten in het Antje Drijver Paviljoen in het Julianapark te staken en binnen één week een exploitatievergunning aan te vragen. Dit op straffe van een dwangsom van € 1.500,– per geconstateerde overtreding.

Met deze brief willen wij u inzicht geven in onze ziens- en handelwijze, de geschiedenis van het paviljoen en het belang, dat het paviljoen voor Zuilen heeft.

Vanaf oktober 2006 beheert de Stichting Zuilen en Vecht het Antje Drijver Paviljoen in het Julianapark. Vanaf de bouw, in 2003 tot aan dat moment, was er geen duidelijke bestemming voor het paviljoen. Af en toe vond er een culturele activiteit plaats, georganiseerd door Stichting De Berenkuil. Incidenteel dronken de medewerkers van de Groenvoorziening er koffie en als de beheerders van de hertenweide in het park waren, werden de toiletten geopend en gesloten. Dit alles zonder rooster en meestentijds stond het paviljoen leeg en waren de toiletten voor de parkbezoekers gesloten of vuil.

In overleg met De Berenkuil, en met medeweten van de gemeente, dienst wijken, is destijds besloten dat de Stichting Zuilen en Vecht het paviljoen leven in zou gaan blazen. Immers, Zuilen en Vecht had haar wortels in de wijk. Het Antje Drijver Paviljoen moest „de huiskamer van het park‟ worden. De plek waar moeders en vaders, die met hun kinderen in de speeltuin waren, koffie konden drinken en naar de wc konden gaan. De allereerste activiteit was, in samenwerking met de Stichting De Berenkuil, een mooie expositie van tekeningen van de illustrator Thé Tjong King.

Zuilen en Vecht begon met een waterkoker en een bravilor-koffiezetapparaat en vooral veel eigen financiële inbreng om een zekere mate van continuïteit aan te brengen. Zuilen en Vecht vroeg nadrukkelijk geen subsidie aan omdat ze ervan overtuigd was dat groei mogelijk was en uiteindelijk de opbrengsten van de koffie en thee (€ 0,60 per kopje) de exploitatie van het paviljoen mogelijk zouden maken.
Na ongeveer een jaar (eind 2007) was Zuilen en Vecht zover dat het paviljoen kostendekkend gerund kon worden. Uiteraard uitsluitend met inzet van een groeiend aantal vrijwilligers uit de wijk. Het paviljoen was inmiddels voor velen al inderdaad „de huiskamer van het park‟ in een wijk waarin veel kleine huizen zijn, bovenhuizen zonder tuinen, bewoners met een minimum-inkomen en heel veel ouderen en allochtonen. Met behulp van een subsidie van het Oranjefonds zijn binnenmeubilair en gordijnen aangeschaft. Door de achterruimte per dagdeel, voor een bedrag van gemiddeld € 50,– te verhuren aan mensen die een kinderfeestje wilden vieren, zijn er inkomsten verworven voor eenvoudig terrasmeubilair, tweedehands speelgoed, kasten voor lectuur en tenten.

Zuilen en Vecht faciliteerde vanaf 2007 het Wereldfestival, het Breakfestival, Via del Mundo, Koninginnedag, De Dag van Het Park, het Young for Ever festival, Sportexperience e.d. Door het paviljoen open te stellen voor de crews van de festivals, eten en drinken te verzorgen, ruimte te bieden voor exposities, tenten ter beschikking te stellen en de vrijwilligers te koppelen aan de medewerkers van de festivals. En niet in de laatste plaats door alle tienduizenden bezoekers van die festivals gebruik te laten maken van de toiletfaciliteiten in het paviljoen. Schoon. En Gratis.
Belangeloos? In zoverre dat Zuilen en Vecht inzag dat meewerken met deze fantastische initiatieven alleen maar meer bewoners van Zuilen naar het park zou trekken. Goed voor de bewoners, goed voor de saamhorigheid en goed voor Zuilen en Vecht, die de leefbaarheid in de wijk in haar statuten heeft staan. En hoe meer mensen het Paviljoen zouden ontdekken, hoe meer vrijwilligers er zouden komen.

En dat gebeurde ook. Sinds 2007 beschikt de stichting Zuilen en Vecht voor het Antje Drijver Paviljoen over een vast bestand van ongeveer 50 vrijwilligers. Deze mensen zorgen ervoor dat het paviljoen open is op woensdagmiddag, vrijdagmiddag en zaterdag en zondag de hele dag en sinds twee jaar alle dagen van de week bij mooi weer. Tijdens de festiviteiten in het park zijn er soms meer dan tien vrijwilligers tegelijk actief.
Wat men er voor terugkrijgt is: „de huiskamer‟, de mogelijkheid om hun eigen kinderfeest in het paviljoen te vieren en een jaarlijkse borrel van Zuilen en Vecht. En verder héél veel contacten en sociaal netwerk. Onze vrijwilligers zijn van allerlei pluimage en gezindten. Jonge moeders en vaders, hoog- en laagopgeleiden, ouderen met pensioen maar ook mensen die door de continuïteit en warmte die ze vonden hun leven weer op orde hebben zien komen. Maar óók veel mensen die zeiden: “we zijn het zat om aangesproken te worden op onze achterstandswijk, wij willen trots zijn op Zuilen”. Zuilen en Vecht is benaderd door reïntegratiebureau‟s en scholen voor stageplekken. Door organisaties als Portes, de GG&GD en Cumulus, om onze vrijwilligers uit te lenen. Wij hebben tweemaal een eervolle vermelding gekregen bij de uitreiking van de vrijwilligersprijs en twee keer bij de Natuur- en Milieuprijs.

In toenemende mate gingen de vrijwilligers zelf initiatieven ontplooien. Eén ervan was een kookgroep voor ouderen uit de wijk. Er is subsidie aangevraagd uit het leefbaarheidsbudget en bij het Oranjefonds voor een goede keuken. Die kwam er. Om de kookgroep op te zetten en de festivals beter te faciliteren. Het Intercultureel Theehuis, de Dag van het Park. Afgelopen lente is er door vrijwilligers van de stichting voor 80 medewerkers van Festival Via del Mundo een complete maaltijd verzorgd. Met Pasen is er samengewerkt met Stichting OASE om een intercultureel Paasfeest te vieren, wat uiteraard gepaard ging met uitheemse drankjes en hapjes. De presentatie van Kookboek Zuilen, aan de toenmalige wethouder van Cultuur, vond zijn oorsprong in de keuken van het paviljoen en jaarlijks komt de burgemeester van Utrecht, op uitnodiging van het Oranjecomité, tijdens Koninginnedag lunchen.

Al deze activiteiten worden ondersteund en mogelijk gemaakt door de vele vrijwilligers van het paviljoen. De middelen hiervoor worden verworven door koffie, thee, stroopwafels en tosti‟s te verkopen. Om de jaarlijkse huur van € 3.500,– aan de gemeente te kunnen betalen, wordt de achterruimte beschikbaar gesteld voor kleinschalige feestjes en borrels en incidenteel een vergadering van organisaties als Agis, adviesbureau‟s, of organen als de Vrede van Utrecht, de wijkraad en de gemeente Utrecht zelf.

Zuilen en Vecht heeft in het paviljoen niet alleen maar rozengeur en maneschijn meegemaakt. De stichting heeft in de praktijk moeten leren om met vrijwilligers om te gaan, maar vooral ook met bezoekers van het park en met de toezichthouders in het park.

Soms, vooral in het begin, werden we geconfronteerd met agressieve bezoekers, lastige jongeren, mensen met, voor vrijwilligers, onoplosbare problemen. Vuil en troep in de speeltuin, intimiderend gedrag van dronkaards en drugsverslaafden. Met hulp van de gemeente heeft een aantal vrijwilligers een cursus conflicthantering gevolgd. Dat heeft zijn vruchten afgeworpen.
De medewerkers van Toezicht en Handhaving waren in het begin soms behulpzaam, maar naarmate Zuilen en Vecht professioneler optrad, nam het toezicht in het park af. Dit probleem is meerdere malen aangekaart, maar steeds vaker werd ons meegedeeld dat de medewerkers van Toezicht en Handhaving erg druk waren. Deze medewerkers spraken elkaar ook tegen en lieten af en toe blijken dat zij zelf ook niet tevreden waren met de situatie. Uiteindelijk hebben we met de politie de afspraak gemaakt dat wij te allen tijde een beroep op hun hulp konden doen. Iets dat ook meerdere malen nodig is gebleken.

Desondanks zijn wij van mening dat het park veiliger en leefbaarder is geworden sinds het paviljoen „de huiskamer van het park‟ is. Dat is niet alleen onze eigen observatie, maar ook die van bezoekers en van het wijkbureau.

Onlangs werden twee vrijwilligers aangesproken door een bewoonster aan de Julianaparklaan. Zij klaagde over geluidsoverlast, schreeuwende bezoekers en autogeluiden. Zij was van mening dat dat kwam doordat wij ‟s avonds feesten in het paviljoen hielden. Daarover heeft ze uiteindelijk bij de gemeente geklaagd, met de opmerking dat de stichting het paviljoen illegaal exploiteert. De klaagster wil verder niet met de stichting in gesprek en blijft bij haar standpunt terwijl wij, aan de hand van onze agenda, graag willen controleren of haar klachten inderdaad gegrond zouden kunnen zijn. De stichting verhuurt incidenteel de ruimte in de avonduren, maar muziek is per definitie verboden. Wij denken dan ook dat haar overlast door een ander wordt veroorzaakt.

Naar aanleiding van haar klacht zijn er begin juli 2010 twee inspecteurs op bezoek geweest in het paviljoen. Deze hebben geconstateerd dat de stichting geen exploitatievergunning heeft en dat de activiteiten in strijd zijn met het bestemmingsplan. Hierop is de brief gevolgd waarin de stichting is gesommeerd de verhuuractiviteiten te staken en uiterlijk op 1 september een exploitatievergunning aan te vragen om het schenken van koffie en thee te legaliseren.

Het staken van de verhuur betekent dat wij de huur van € 3.500,– aan de gemeente Utrecht niet meer op kunnen brengen. De opbrengsten uit de koffie- en theeverkoop, die € 0,60 per bekertje bedraagt, is hiervoor niet toereikend. Het aanvragen van een exploitatievergunning, waarvoor de leges minimaal € 821,- bedragen, is zinloos, omdat een dergelijke vergunning persoonsgebonden is en wij met een bestand van 40 tot 50 vrijwilligers werken en niet in staat zijn om één vast persoon aanwezig te hebben tijdens alle openingstijden.

Wij betreuren deze gang van zaken als geen ander. Wij hebben in vier jaar tijd een schitterende plek in een moeilijke wijk gecreëerd. In samenwerking met de gemeente Utrecht, via diverse diensten, zoals DMO, dienst wijken en Stadsontwikkeling, zijn wij in de loop der jaren tot verschillende afspraken gekomen met betrekking tot het gebruik van het paviljoen en de bevoegdheden van onze vrijwilligers. Zo hebben wij een ontheffing aangevraagd en gekregen voor het incidenteel rijden in het park om het paviljoen te bevoorraden. Wij hebben, in overleg met leidinggevenden van dienst wijken en Toezicht, de beschikking over de sleutels van de hekken van het Park, evenals de bekendmakingskasten, om tijdens de sluitingsuren van het park tóch activiteit te ontplooien, zoals het gratis ter beschikking stellen van het paviljoen aan de Utrechtse Reddings Brigade voor EHBO-cursussen.

Twee jaar geleden is er, naar aanleiding van de mogelijke komst van de poffertjeskraam van horecaondernemer Rob Pieterson naar het Julianapark, gesproken over de wenselijkheid van een exploitatievergunning. Wij waren van mening dat wij mogelijk oneerlijke concurrentie zouden zijn voor een ondernemer die daar zijn brood mee moet verdienen. Wat, gegeven de toenmalige status en positie van Pieterson nadelig zou kunnen zijn voor het Antje Drijver Paviljoen. Hierbij werd ons gezegd door een medewerker van het wijkservicecentrum dat zij het belangrijk vonden om ons zonodig te helpen omdat het belang van de activiteiten van het paviljoen in het park evident was.
Wij zijn er dan ook altijd van uit gegaan dat de status van het paviljoen bij de gemeente bekend was en gewaardeerd werd. Dat de gemeente de maatschappelijke waarde van het paviljoen in zag en dat er kennelijk sprake was van een gedoogsituatie.
Wij hebben altijd, uit overtuiging, afgezien van exploitatiesubsidies en zelfs bijgedragen aan het maatschappelijk kapitaal door: –    € 3.500,– huur te betalen voor een paviljoen zonder bestemming dat leeg stond en
dus niets opbracht –    Mensen te reactiveren –    Activiteiten (hardloopclinics, paaseieren zoeken, kinderdagen) te initiëren en op die
manier –    De wijk Zuilen weer trots te maken.

In overleg met de kern van onze vrijwilligersploeg hebben wij dan ook besloten om per 1 september 2010 de deuren van het Antje Drijver Paviljoen te sluiten. De afgelopen jaren zijn er regelmatig discussies geweest met Toezicht en Handhaving, de stichting roeit vaak tegen de stroom in, vaak vanwege wisseling van de wacht binnen het ambtenarencorps of veranderde visies. Wij zijn niet meer in staat om nu, met deze sommering, onze vrijwilligers te motiveren om morgen monter een bekertje koffie te schenken aan een nietsvermoedende bezoeker van het paviljoen. Het initiatief van een kunstproject in het kader van de Vrede van Utrecht, getiteld 300 rillingen, waarvoor Zuilen en Vecht een subsidie heeft gekregen van € 15.000,– en dat is aangekondigd door de burgemeester tijdens het wereldfestival, mist, met het verdwijnen van het paviljoen, elke basis.

Wij zien ons genoodzaakt de vrijwilligers te bedanken, de buurtbewoners in te lichten en de mensen die de achterruimte hebben gereserveerd te vragen om te zien naar een andere locatie. In deze periode vinden er twee trouwplechtigheden plaats. Die worden overgenomen, zonder extra kosten, door De Parel van Zuilen.

De Stichting Zuilen en Vecht heeft veel geleerd. Dat is waardevol en nuttig bij de verdere activiteiten in de Springertuin en op mogelijk nieuwe locaties. Eén van de allerlaatste dingen die we geleerd hebben is dat gemeenten sinds eind 2009 de mogelijkheid hebben om de regeldruk te verminderen. Concreet: dat door de VNG is aanbevolen te bezien in hoeverre bepaalde niet-overlastgevende horecabedrijven vrijstelling kunnen krijgen van de plicht om een exploitatievergunning aan te vragen. Wellicht was de gemeente Utrecht hier nog niet van op de hoogte. Wij sluiten voor uw informatie de brief van de VNG bij. Wij hopen met onze brief, dat het begrip “burgerparticipatie “ in Utrecht in de toekomst meer inhoud krijgt.

Hoogachtend, Stichting Zuilen en Vecht,
Namens het bestuur

Gerard Joost Esser

Als PDF is deze ook te downloaden.