Is internet een grondrecht?

Afbeelding Nederlandse Grondwet

Naar aanleiding van de recente berichtgeving over het kinderporno-internetfilter wat de Europese Unie wil invoeren was ik nieuwsgierig of dit volgens onze grondwet wel zou kunnen. Volgens mij zorgt zo’n internet filter voor censuur en een rem op vrije nieuwsgaring. Ga je de grondwet bekijken, is er volgens mij een artikel die dit recht regelt, namelijk artikel zeven.

Dit wetsartikel gaat over de rechten van een individu om zich te uiten. Het onduidelijke aan dit artikel is niet gesproken wordt over het medium internet. Wel worden de drukpers (gedrukte media), radio en televisie genoemd.

Artikel 7

  1. Niemand heeft voorafgaand verlof nodig om door de drukpers gedachten of gevoelens te openbaren, behoudens ieders verantwoordelijkheid volgens de wet.
  2. De wet stelt regels omtrent radio en televisie. Er is geen voorafgaand toezicht op de inhoud van een radio- of televisieuitzending.
  3. Voor het openbaren van gedachten of gevoelens door andere dan in de voorgaande leden genoemde middelen heeft niemand voorafgaand verlof nodig wegens de inhoud daarvan, behoudens ieders verantwoordelijkheid volgens de wet. De wet kan het geven van vertoningen toegankelijk voor personen jonger dan zestien jaar regelen ter bescherming van de goede zeden.
  4. De voorgaande leden zijn niet van toepassing op het maken van handelsreclame.

In eenvoudige taal:

Er valt te lezen in het artikel 7.1 hierboven dat je alles mag afdrukken wat je wilt zeggen. Zonder daarvoor vooraf toestemming te vragen.

In artikel 7.2 wordt dan wel weer gesteld dat radio en tv aan regels gebonden kunnen zijn, maar dat er een achteraf toezicht plaatsvindt op de regels.

Daarbij artikel 7.3 stelt dat je alles mag roepen op ieder ander medium. Maar hier geldt wederom dat achteraf getoetst wordt op de wettelijkheid.

En in artikel 7.4 stelt dat deze grondwet niet geldt voor reclame’s.

Wat is internet (binnen deze context)?

In artikel zeven wordt niet gesproken over internet, maar alleen over drukwerk, radio en televisie. Maar ondertussen kan je stellen dat het Internet eenzelfde rol vervult als de andere drie. Op internet vindt je het geschreven woord (blogsites zoals deze, nieuwssites en zelfs complete boeken), je vindt er ook zaken die je zou kunnen vergelijken met radio (podcasts, webradio) en tv (youtube, complete films, etc.).

Wat opvalt

Volgens het wetsartikel zeven mag je alles publiceren, zolang het geen commerciële doeleinden dient. Achteraf mag pas de overheid ingrijpen. De auteur/publicist dient alleen de huidige wet te volgen. Maar heel duidelijk wordt gesteld dat er geen vooraf-controle plaats mag vinden.

En filteren dan?

Helaas wordt er in dit wetsartikel niet gesproken over achteraf-filtering. Zelf heb ik weinig kunnen vinden in de grondwet wat dit zou regelen. Dus wat dat betreft zou het internetfilter wel kunnen. Wellicht dat iemand mij kan corrigeren?

Conclusie

Er is voor zover ik kan nagaan geen wet die op dit moment het internetfilter zou kunnen tegenhouden. Of we blij moeten zijn met zo’n filter is te betwijfelen. Wie beheert dit filter, wat te doen in het geval van false-positives en false-negatives? Zorgt dit er niet voor dat het probleem nog onbegrijpbaarder wordt?  Wie controleert de controleur? Gaat het filter niet misbruikt worden? Etc., etc., etc.

Het is voor mij in ieder geval duidelijk. Een internet filter is symboolpolitiek, het implementeert een wet/instrument wat zeer eenvoudig misbruikt kan worden voor andere zaken. Het is een instrument wat het zeer eenvoudig maakt om censuur toe te passen. Ook op onderwerpen die wettelijk gezien wel mogen, maar waar de wetgever eigenlijk niet blij mee is.